Pampa

p a m p a l a r olarak da bilinir, Arjantin’in
orta kesiminde, Atlas Okyanusu kıyısından
And Dağlarının eteklerine kadar
batı doğrultusunda uzanan geniş düzlük.
Kuzeyinde Gran Chaco, güneyinde Patagonya
yer alır. Adı, Keçuva dilinde “düzlük”
anlamına gelen bir sözcükten türemiştir.
Kuzeybatı-güneydoğu doğrultusunda
yumuşak bir eğimle alçalan düzlük, Mendoza’da
500 m yükseklikten Buenos Aires’te
20 m’ye iner. Kuzeybatı ve güneydeki
birkaç dağ sırası dışında, yüzey yapısı
neredeyse dümdüzdür. Şili’nin kuzeyindeki
çöl bölgesi gibi bazı Güney Amerika düzlüklerine
de Pampa adı verilir. Arjantin
Pampası yaklaşık 760.000 km2’lik bir alanı
kaplar ve iki kesime ayrılır. Batıdaki kurak
kesim La Pampa eyaletinin büyük bölümünü
içine alır; tuzlu arazileri, acı su ırmakları
ve çölleriyle burası büyük ölçüde çorak bir
bölgedir. Nemli doğu kesimiyse, Buenos
Aires eyaletinin bir bölümünü de içine alan
daha küçük bir alana yayılır. Ilıman iklimi
ve çok sayıdaki su kaynağıyla bu kesim
ülkenin en yoğun nüfuslu bölgesi ve ekonomik
odağıdır. Topraklar, Atlas Okyanusuna
dökülen büyük ırmakların ve batıdan gelen
toz fırtınalarının taşıdığı ince kum, kil ve
milden oluşur. Güneyden esen serin rüzgârlar,
dönem dönem kuzeyden esen ılık tropik
rüzgârlarla karşılaşıp Buenos Aires yöresinde
şiddetli fırtınalara (pampero) ve sağanaklara
neden olur. Tilki, Amerika kokarcası,
guanako, viskaça, çalıköpeği ve serçe,
doğan, sutavuğu gibi kuş türleri Pampa’nın
hayvan varlığını oluşturur.
Bölge 19. yüzyıl ortalarında başlayarak
büyük bir dönüşüme uğradı. İspanyollar
sığır ve koyunu yöreye getirmiş, ama toprağı
iyileştirmek için hiçbir çaba harcamamışlardı.
Hayvanları, usta binicilikleri ve yasa
tanımazlıklarıyla tanınan goşolar güdüyordu.
İspanya’ya karşı bağımsızlık kazanılıp
(1816) Yerlilere boyun eğdirildikten soıva
toprak sahipleri, estancia denen büyük çiftliklerde
tarım işçisi olarak çalıştırmak üzere,
çoğu İtalyan olan göçmen işçiler .uttular.
Arazilerini çitlerle çevirip İngiltere’den
yüksek verimli koyun ve sığır soyları getirdiler.
Pampa’yı boydan boya geçen demiryollarının
yapımından sonra goşolar giderek
peon (angarya işçisi) durumuna geldi; atın
yerini de traktörler aldı. Pampa’nın, Mar
del Plata ile Tandil arasında uzanan serin ve
bataklık kaplı güneydoğu bölgesi yüksek
verimli sığır ve koyun yetiştirmek üzere
kullanılırken, Bahıa Blanca’dan Santa Fe’ye
kadar uzanan batı kuşağı yonca ve buğday
tarımına ayrıldı. Bugün Rosario çevresinde
mısır ve keten ekimi ile besicilik yapılır.
Buenos Aires yöresi başkente sebze, meyve,
süt sağlayan bir tarım alanıdır.
Pampa, goşo edebiyatının ve Arjantin halk
müziğinin ana teması olmuştur.

Share This:

Hakkında SevgiG.

SevgiG.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

bool(false)