okyanus platosu

okyanus platosu, d e n iz a l t i p l a t o su olarak
da bilinir, çevresindeki deniz dibi zemininden
sarp biçimde en az 200 m yükselen
ve tepe bölümünde oldukça düz ya da hafif
eğimli geniş bir düzlük bulunan büyük
denizaltı yükseltisi. Çoğu 20. yüzyılın başlarında
belirlenerek adlandırılan okyanus platoları,
sonraları geliştirilen sonar aygıtlarıyla
daha ayrıntılı incelenmiş ve bunlara
ilişkin geniş batimetrik veriler toplanmıştır.
Bunun sonucunda örneğin Büyük Okyanusun
doğusunda, Ekvator’a yakın kesimlerinde
yer alan Albatross Platosu’nun aslında
Doğu Pasifik Yükseltisinin (Albatross
Cordillera) bir bölümü olduğu ve eskiden
sanıldığı gibi düz değil çok daha düzensiz
bir doruğa sahip bulunduğu saptanmıştır.
Okyanus platolarının büyük bölümü kıta
yamaçlarında ortaya çıkan taraça benzeri
süreksizliklerdir; bunların önceki kıta sahanlığının
aşağıya doğru bükülmesi ya da
kırılması sonucunda oluştuğu sanılmaktadır.
Bu kenar platolarının en önemli örneklerinden
biri, ABD’nin güneydoğu açıklarındaki
Blake Platosudur. Platonun düzgün
yüzeyi su düzeyinden 700-1.000 m derinde
ve yaklaşık 300 km genişliğindedir ve deniz
dibi zemininde yaklaşık 130 bin knr’lik bir
alanı kaplar. Platonun altında yer alan
yerkabuğu katmanı oldukça ince ve deniz
tortullarıyla örtülmüş olmakla birlikte, kıta
kütlesinin bir uzantısıdır.
Öteki platolar ise (örn. Güney Çin Denizindeki
mercanlarla kaplanmış platolar),
kıta kenarlarının oldukça uzağındadır. Deniz
dibinde yalıtılmış topografik yükseltiler
biçiminde olan bu platoların, üstü deniz
tortullarıyla örtülmüş kıta kayacı çekirdeklerinden
oluştuğu sanılmaktadır. Bu yüzden,
okyanus ortası platolarının, kıtaların
sürüklenmesi ve deniz dibi yayılması sırasında
kıtalardan koparak ayrılan kalıntılar
olduğu kabul edilir.

Share This:

Hakkında ali müdür müdür

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

bool(false)