Okuma Şigenobu

Okuma Şigenobu, k o ş a k u (Marki) (d. 11
Mart 1838, Saga – ö. 10 Ocak 1922, Tokyo,
Japonya), 1898’de ve 1914-16 arasında başbakanlık
yapan Japon siyaset adamı. İlerici
Parti’yle Vaseda Üniversitesi’nin kurucusudur.
Geleneksel bir eğitim gördükten sonra
Batı kültürüyle ilgilenmeye ve İngilizce
öğrenmeye başladı. Japonya’da imparatorluk
yönetiminin yeniden kurulduğu Meici
Restorasyonu’nun ardından hükümete alındı.
Yetenekleri ve cesareti sayesinde kısa
sürede hükümette güçlü bir yer edindi ve
1869-81 arasında Japon mali sisteminin
yeniden düzenlenmesinde ve modernleştirilmesinde
önemli rol oynadı. Ama seçimlerin
bir an önce yapılması, bir parlamentonun
toplanması ve hükümetin parlamentoya
karşı sorumlu olduğu İngiliz modeli anayasal
bir yönetime geçilmesi yolundaki görüşleri
aşırı radikal bulundu ve hükümetten
uzaklaştırıldı.
Meşruti monarşiye geçişi savunan hareketin
gitgide güçlenmesi ve halktan gelen
yoğun baskılar karşısında imparator 1890’a
değin bir anayasanın hazırlanacağı vaadinde
bulundu. Söz konusu anayasa öngörülen
tarihten bir yıl önce tamamlanarak 1 Şubat
1889’da yürürlüğe girdi. Bu sırada Japonya’
da İngiltere’deki parlamenter sisteme benzer
bir yönetim kurulmasını amaçlayan
İlerici Parti’yi kuran Okuma, 1888’de yeniden
hükümete girerek iki kez dışişleri
bakanlığı yaptı. 1898’de Japonya’nın ilk
siyasal partisi olan Liberal Parti’nin kurucusu
İtagaki Taisuke’yle birlikte Meşrutiyetçi
Birlik’i kurdu. 1898’de İtagaki’nin de yer
aldığı bir hükümet kurarak başbakan olduysa
da, İtagaki’yle arasındaki önderlik çekişmesi
hükümetin birkaç ay içinde dağılmasına
yol açtı.
Sonradan Vaseda Üniversitesi adını alan
Japonya’nın iki büyük özel üniversitesinden
birinin kurucusu olan (1882) Okuma
1907’de zamanını üniversiteye ayırmak üzere
siyasetten çekildi. Ama 1914’te yeniden
başbakanlığa getirildi. Başbakanlığı sırasında
Japonya, I. Dünya Savaşı’nın ticaret
hacminde yarattığı patlamanın da etkisiyle
büyük bir ekonomik canlanma yaşadı. Aynı
dönemde Japonya’nın Çin’e yönelik talepleri
iki ülke ilişkilerinin bozulmasına yol açtı.
Okuma 1916’da sağlık nedenleriyle başbakanlıktan
istifa etti ve siyasal yaşamdan
bütünüyle çekildi.

Share This:

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

bool(false)