oksit mineralleri

oksit mineralleri, ara yerlerinde daha
küçük pozitif yüklü metal iyonları içeren
yakın birleşmiş oksijen atomlarından oluşan,
kristal yapısına sahip doğal inorganik
bileşikler. Oksit minerallerini boratlar, karbonatlar
ve silikatlar gibi oksijen içeren
öteki bileşiklerden ayırt eden başlıca özellik,
bir başka elementin bir atomuna ortaklaşım
(kovalans) bağıyla bağlanmış oksijen
atomlarından oluşan, kolayca tanımlanabilir
bir gruba sahip olmamalarıdır. Hidroksitler
genellikle oksit minerali olarak kabul
edilmez.
Oksit mineralleri, basit oksitler ve çoklu
oksitler olarak gruplandırılabilir. Basit oksitler
bir metal ile oksijenin bir kombinasyonudur;
çoklu oksitlerde ise eşdeğer olmayan
iki farklı metal bölgesi bulunur.
Oksitlerin kristal yapısı çoğunlukla, izometrik
(kübik) ya da heksagonal (altıgen)
biçimde yakın birleşmiş oksijen atomlarınca
belirlenir ve bunların oluşturduğu sekizyüzlü
ve dörtyüzlü birimlerinin içi metal iyonlarınca
doldurulmuş durumdadır; kristallerin
bakışımı tipik olarak izometrik, heksagonal,
trigonal ya da tetragonaldir.
Basit oksitler, metal ve oksijen atomlarının
sayısal oranına göre alt gruplara ayrılır;
bu minerallerin genel kimyasal formülü
AxOy biçiminde gösterilir. Bu formülde A
metal iyonunu, x ve y ise metal ve oksijen
atomlarının birleşme tamsayılarını gösterir.
Böylece oksitlerin kimyasal formülleri AO ,
A2O, A2O3, AO2 gibi biçimler alır. Periklaz
(MgO), küprit (CU2O), hematit (Fe2 0 3 )
ve uraninit (ÜO2 ) basit oksit mineralleridir.
Çoklu oksit mineralleri ise daha karmaşık
bir kimyaya sahiptir ve bunların çoğu katı
çözeltiler dizileri oluşturur. En yaygın çoklu
oksit mineralleri grubu, spinel grubudur.
Bunların genel kimyasal formülü AB2O4
biçimindedir; burada A ve B farklı metal
iyonlarını, aynı metalin farklı yükseltgenme
durumlarını ya da bu ikisinin bir kombinasyonunu
gösterir. Burada çoğunlukla A iki
değerlikli, B ise üç değerliklidir; en sık
rastlanan iki değerli iyonlar magnezyum,
demir, çinko ve manganez; üç değerlikli
iyonlar ise aluminyum, demir, manganez ve
kromdur.
Oksit mineralleri, pegmatitlerde sülfür
minerallerinin ayrışma ürünleri, ultrabazik
kayaçlarda erken kristalleşme mineralleri
ve korkayaçların çoğunda eklenti mineraller
halinde bulunur.

Share This:

Hakkında ali müdür müdür

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

bool(false)