oklukirpi

oklukirpi, Rodentia (kemiriciler) takımının
Hystricidae ve Erethizontidae familyalarını
oluşturan, gövdeleri dikenle kaplı memelilerin
ortak adı. Büyük ölçüde geceleri
etkinlik gösteren ve bitkiyle beslenen bu
hayvanlar görece iri yapılı ve kısa bacaklı
kemiricilerdir. Hystricidae familyasını oluşturan Eskidünya oklukirpileri yerde, Erethizontidae
familyasını oluşturan Yenidünya
oklukirpileri ağaçta yaşamayı yeğler.
Hystrix, Eskidünya oklukirpilerinin en iyi
bilinen ve en geniş dağılım gösteren cinsidir.
Genellikle yalnız yaşayan bu cins üyeleri
oyuklarda barınır, özellikle kökleri vemeyveleri yiyerek beslenir, bazen tarım
alanlarına dadanarak önemli ölçüde zarara
yol açarlar. Çoğu yılda iki kez ürer ve
dişileri yaklaşık iki ay süren gebelik döneminin
ardından 1-4 yavru doğurur. Rahatsız
edildiklerinde arkalarını dönüp dikenlerini
birbirine çarparak takırtılı sesler çıkarırlar.
Tehlike sürerse geri geri koşarak dikleştirdikleri
dikenlerini düşmanlarına batırmaya
çalışırlar. Bu hayvanların düz ve sivri uçlu
dikenlerini ok gibi fırlattıkları inancı büyük
olasılıkla dikenlerinin en küçük dokunuşta
bile kökünden kopmasından kaynaklanır.
Avrupa’nın güney kesimleri ve Afrika’da
dağılım gösteren, uzunluğu 80 cm’ye, ağırlığı
27 kg’ye ulaşan H. cristata türü kunduzdan
sonra Eskidünya’da yaşayan en iri
kemiricidir. Vücudunda iki tip diken bulunur:
Uzunluğu 35 cm’ye ulaşabilen esnek ve
genellikle beyaz dikenler ile daha kısa,
kalın ve siyah ya da kahverengi bantlı
dikenler. H. cristata türünün yanı sıra bazı
öbür cins üyelerinin boyun ve omuzlarında
bulunan dikenler dikleştiğinde yeleye benzer
bir görünüm kazanır. Türkiye’de Ege
Bölgesi’nde, Marmara ve Akdeniz bölgelerinin
doğu kesimlerinde rastlanan H. indica,
genellikle makiliklerde yaşar. Bu tür
ayrıca Ortadoğu’dan Hindistan’a kadar uzanan
bölgeye dağılmıştır.
Eskidünya oklukirpilerinin öbür üç cinsinden
Trichys ve Thecurus Çin’in güneyinden
Güneydoğu Asya’ya kadar uzanan bölgede,
Atherurus Afrika’nın tropik bölge ormanlarında
ve Güneydoğu Asya’da yaşar.
Kuzey Amerika oklukirpisi (Erethizon
dorsatum), Yenidünya oklukirpilerinin en
iyi bilinen türüdür. Coğrafi dağılımı Kanada’dan
Meksika’nın kuzey kesimine kadar
uzanır. Yaklaşık 20 cm’lik kalın ve kaslı
kuyruğunun dışında uzunluğu 75 cm dolayındadır.
Dikenleri öbür Yenidünya türlerinde
görüldüğü gibi ok ya da mızrak ucuna
benzer biçimde sonlandığından saplandığı
yerde kalır. Uzunluğu yaklaşık 7,5 cm, ucu
siyah, gövdesi beyaz olan bu dikenler
kuyruk ve sırttaki koyu renkli kaba kılların
arasına dağılmıştır.
Kuzey Amerika oklukirpisi genellikle yalnız
yaşamakla birlikte topluluk da oluşturabilir.
Ağaçların kabuk altındaki dokusunu
yemeyi sever ve bazen gövdelerini çepeçevre
kemirerek ölümlerine yol açar. Yılda iki
kez ürer ve dişileri 1-2 yavru doğurur.
Öbür Yenidünya oklukirpilerinden, kuyruklarının
sarılıcı olmasıyla dikkat çekenağaç oklukirpileri (Coendou cinsi) Meksika’dan
Güney Amerika’ya kadar uzanan
ormanlarda, kısa kuyruklu Echinoprocta
rufescens Kolombiya’da, ince dikenli Chaetomys
subspinosus Brezilya’da yaşar.

Share This:

Hakkında ali müdür müdür

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

bool(false)