Oklahoma

Oklahoma, ABD’yi oluşturan eyaletlerden
biri. ABD’nin ortagüney kesiminde yer alır.
Yüzölçümü 181.185 km2, yönetim merkezi
Oklahoma kentidir.
Bölgede 15 bin yıl kadar önce Clovis ve
Folsom Yerlilerinin yaşadığına ilişkin kanıtlar
ortaya çıkarılmıştır. İS 500-1300 arasında
çömlek, dokuma, heykel ve metal eşya
yapımı alanında altın çağını yaşayan bölge
Francisco Vázquez de Coronado’nun
1541’de bölgeye düzenlediği keşif seferinin
ardından bir gerileme dönemine girdi. Bölge
uzun yıllar İspanyol yönetimi altında
kaldıktan sonra 1800’de Fransızların eline
geçti. Üç yıl sonra Louisiana Alımı çerçevesinde
ABD’ye bağlandı. 1828’de ABD
Kongresi’nde alınan bir kararla Yerlilere
ayrıldı. 1880’e gelindiğinde Yerli Toprakları
olarak anılan bu bölgeye 60’tan fazla Yerli
kabilesi yerleşmişti. Bölgede yaşayan Beş
Uygar Kabile’nin İç Savaş başlangıcında
Güney eyaletleriyle Amerika Konfedere
Devletleri’ne katılacaklarına ilişkin bir dizi
antlaşma imzalamaları üzerine 1865’ten
sonra federal hükümet bölgeye daha fazla
müdahalede bulunmaya başladı. 1889’da
Kongre kararıyla Yerli Topraklarinın bir
bölümü beyazların yerleşimine açıldı.
1907’de Yerli Topraklarinın geri kalan
bölümünün Oklahoma Topraklarina (kuruluşu
1890) katılmasıyla oluşturulan Oklahoma
eyaleti 46. eyalet olarak Birlik’e katıldı.
Ülkenin en büyük coğrafi oluşumlarından
üçü kısmen eyalet sınırları içinde kalır:
Doğudaki İç Dağlık Bölge, güneydeki Kıyı
Düzlüğü ve eyaletin geri kalan kesiminde
uzanan İç Alçak Bölge. Kuzeybatıdaki engebeli
Ozark Platosu güzel manzaralarıyla
dikkat çeker. Eyaletin kuzey ve orta kesimlerinin
sularını toplayan Red Irmağı aynı
zamanda eyaletin güney sınırını çizer. Güneydoğuda
1.270 mm’yi aşan yıllık ortalama
yağış miktarı Panhandle’m batısında 380
mm’den aşağıya düşer. İklim genelde ılımandır.
Yıllık ortalama sıcaklık 15,5°C’dir.
Eyalet nüfusu büyük çeşitlilik gösterir.
Oklahoma ülkenin en kalabalık Yerli nüfusuna
sahip ikinci eyaleti olmakla birlikte
Yerliler eyalet nüfusunun yalnızca yüzde
6’sını oluşturur. Siyahların eyalet nüfusu
içindeki oranı ise yaklaşık yüzde 7’dir.
Madencilik sektörünün altın çağını yaşadığı
1870’lerde eyalete İtalyan, Yunanlı, Galli,
PolonyalI ve Rus göçmenler yerleşti. Onları
Çinli, Japon, Meksikalı, İngiliz, Fransız ve
Kanadalı çiftçiler izledi. 1980’de eyalet
nüfusunun yüzde 67’si kentlerde yaşıyordu.
Oklahoma, tarım gelirleri bakımından
ABD eyaletleri arasında 14. sırada yer alır.
Eyalette yetiştirilen başlıca ürünler buğday,
hayvan yemi, pamuk, süpürgedarısı ve yerfıstığıdır.
Eyalette çıkarılan madenlerin başında
petrol ve doğal gaz gelir. Kerestecilik
de önemli bir gelir kaynağıdır. Ama, Oklahoma
ekonomik bakımdan hâlâ Kuzey ve
Güney’in sanayileşmiş eyaletlerine bağımlı
durumdadır. Başlıca imalat sanayileri makine
ve metal ürünleri üretimidir.
Eyaletin kent içi ve kentler arası karayollarının
uzunluğu 177.000 km, demiryollarının
uzunluğu ise 7.500 km dolayındadır.
Son yıllarda Arkansas Irmağı üzerindeki
kanal havuzu ve barajlar aracılığıyla Tulsa
ile Meksika Körfezi arasında mavnalarla
taşımacılık yapılmaya başlamıştır.
Elli beş günlük gazetenin yayımlandığı
eyalette yaklaşık 120 radyo istasyonu ve
10’dan fazla televizyon istasyonu vardır.
Eyaletin başlıca öğretim kurumlan Norman’daki
Oklahoma Üniversitesi ile Stillwater’daki
Oklahoma Eyalet Üniversitesi’
dir. Nüfus (1988 tah.) 3.260.000

Share This:

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

bool(false)