FOLKLORİK SPORLAR

Folklorik Sporlar * Halk’Dansları SPOB

lanır. Bir ara taksiminden sonra parca

vuruşları ve diz kirışlariyle kolların ha- bir kere daha yuruk olarak calınır. Etvaya

doğru duruşları onemlidir. hem Efendinin Şehnaz Longa’sı millet-

Kaşık Oyunu! , lerarası bir tin kazanmıştır.

Calpalarınm Anadolu halk muziğin- Son zamanlarda Osmanlı tmparadeki

şekli olan, uzun bir cift tahtadan torluğuna dahil kavimlerden Turklere

ibaret bulunan alet avuc iclerinde vtıru- gecen bu oyun havalarında muzik, Turk

larak oynanır. Orta Anadolu’da cok go- muziğidir. Cunku Turk muziği , mesela

rulur. İleri hamleler, kol ve bel hareket- Balkanların butun mahalli muziklerini

lerinin kıvraklığı onemlidir. silip supurmuş, makam ve usulleriyle

Loriga: kendini ora halkına kabul ettirmiştir.

XlXytizyil Rumenler’den Turklere Onun icin, Balkanlardan doğmuş dansgecen

bir halk dansıdır. Nim Sof yan ljarm mensup oldukları milletlere ait bu-

(2/4) usulundedir. 4, bazen 3 kısa ha- tun parcaları Turk muziğiyle yapılmış-

Polonya halk dansları

Sporlar – Halk Dansları

„,|l

r-^m

Arnavutluk halk dansları <: ^ *■ ■ * , . . . ■ A’ ≫-:i*

■ – ■ \ ■ . , ‘ • . ( / ■ ■-■ ■

Halay: 7 Hora: (

Sivas, Erzurum yoresine mahsus bir Kumlardan Turkiere gecmiştir.; Ytlceşit

ağır ≪bar≫dır, kol kola tutunan ruk tempolu olup ayak vuruşları onemli

bir kume tarafından oynanır. Elinde rol oynar. 7

bir mendil tutarak en başta bulunan Horan:

oyuncu otekileri idare eder. Doğu Karadeniz’de Devr-i Turan

■ ‘■ ■ • • ■ ‘ ■ • } ‘

( ; ş

; Ira

V>-?1

! a

m

Folklorik Sporlar – Bar SPOR

renkli, topuksuz bir ayakkabı giyerler. Erzurumlu bir genc kız ise bar oy-

Kuşağın uzerine sarılan kemer meşin- narken oyalı yazma ve sırma İşlemeli

den yapılmıştır. Kat kat gozleri bulunur, dinge bağlar, el dantelasıyla işlemeli zıve

bıi gozlere Dadaş gumuş tabakasını, bm giyer, gumuş işlemeli kemer takar,

kehribar ağızlığını, mendilini ve gumuş yunden orulmuş, beyaz corap ve galoş

kostekle boynuna asılı bulunan saatini ya da yarım okce iskarpin giyer,

koyar.

KOttOtiLU BARI:

^ . ■ ’

Bolu – Koroğlu oyun ve saz ekibi

Erzurum varyantına gore, bir halk gore bir kac yol tekrar ettirir*

kahramanı olan Koroğlu’nun, Timurtaş 4 _ Değişen muzikle dadaşlar,yer-

Paşa ile bir sevgili icin tutuştukları kan- lerinde bir sağa, bir sola, one ve ar^-

lı bir vuruşmayı canlandırmaktadır. Beş kaya yuruyerek, meydanı iki dadaşa bıbolum

halinde oynanan bar: ( rakırlar.

1 — Dadaşların, kapalı durumda, 5 — Oyunun bu bolumunde, meybirbirlerinin

bellerinden tutarak, dizler ^ana cıkan iki dadaş kenardaki kılıclahafif

kırılarak sol ve sağ ayakların xı alarak, muzıgm ritmine uygun şekilahenkli

bir şekilde geriye doğru cekil- de sekerek kovalamaya gecerler. Konıesi.

valama sırasında kovalanan hasım, bir

2 — Aynı ritmik hareket tekrar edi- kac yol cevik donuşler yaparak^ elindelerek,

acık duruma geŞiş ve el tutuşarak kivkıhcı hasmım vuracakmış gabi yasurtmeli

ayak hareketleri. pat te vurmadan doner. – Dadaşların se-

3 —a Değişen muzikle beraber, dadaş- adımlarla surdurdukleri

ların kolkola birbirlerinin bazulann- bu İr#vliİt|ıa(ıadan sonra, vuruşma başdan

tutarak, sağ ayakları ustunde sek- l a r . d a d a ş l a r ı n birbirlerine

me, sol ayak uclarının yere vurulması, mertce ^|§u^aları ve goz kırpmadan

(Barbaşı bu hareketleri oyun havasına dovu$ /sol elleriyle birDUNYASI

Folklorik Sporlar – Halk Dansları

Fransa halk dansları

tır, yalnız dansın oynanışı o milletlere

mahsustur.

Sirto:

Nim Sof yan (2/4) usulunde bir oyun

havasının eşliğinde, birbirlerinin omuzlarına

el atmış veya el ele tutuşmuş bir

topluluk tarafından, bir halka teşkil

etmek suretiyle oynanır. Bir ceşit facandol

olan bu ioyun, XIX, yuzyılda Kumlardan

Turklere gecmiştir. Miyanhaneyi

teşkil eden bolume ≪susta≫ denir. Son

devir Turk bestekarları pek cok Sirto

bestelemişlerdir.

BAR:

Genellikle Doğu ve Kuzeydoğu Anadolu

bolgesinde oynanan bir halk oyunudur.

Oyun oynarken başbaşı elinde

mendil sallar ve diğerlerini idare eder.

Bar oyunlarına davul, zurna ikilimi,

bazen dumbelek, ney, tulutfı ve kaval

sazlan eşlik eder. Kars ve Artvin’de armonika

ile de oynanmaktadır. Barların

ekserisi turkuludur. Erzurum ve dolaylarında

yalnız erkekler veya kadınlar

tarafından oynanan bar, Kars ve

Artvin dolaylarında alaca bar adı ile anılan

bar kadın ve erkek karması ile oynanmaktadır.

Bar oyunları en az beş

kişi ue oynanır. Oyuncular, cember, duz

veya ince ay şeklinde sıralanırlar. Oyuncuların

≪sıra ile birincisine barbaşı, İkincisine

koltuk altı, sonuncusuna pocctik,

diğerlerine sıra oyuncu cfenir.

Oyuna ya ellerinin parmaklarım taraklayarak

veyd omtız başlarından tutunarak

başlanır.

, > – ‘ ■ t ; .

Bar oyuncuları .oael ≫alili giysilerini

giyerler. Br2urum DadaşI, etrafında işlemeli

ve acık turuncu renkli ahmediye

sanlı-‘feş’, kaytan işleneli cepken, kolsuz

aynı renkte yelekr tizuo koUu, yelek altına

giyilen işlik1 veya goynek (gomlek) –

pantolon yerine ‘giyilen yukarı kısım bol

ve kırmalı, arka kişini sarkjk bir ceşit

şalvar (zıgva), bacakları sıkıca saran

zıgvanın pacalan ve yatılan kaytan işlemelidir.

Kumaşı lacivert cuhadır. Kuşak

olarak bele sarılan Trablus veya

Horasan şalıdır. Ayaklarına hafif, yumuşak,

yururken ses cıkarmayan, siyah

başı onde halka halinde dururlar. Sol

ayaklar onde sağ ayaklar arkadadır.

Yuruyuş:

1 —- Sol ayak bir karış kadar yerinden

kalkar yerine basar bir – sağ ayak

yine oyle kalkar yere basar iki – sol ayak

yine oyle kalkar yere basar uc (bu uc

hareket hep birden yapılır) buna ucler

denir.

Uclerden sonra oyuna devam edilir

ve j beşlere gecilir. Yuruyuş sağ ayak

ileri bir adım bir – sol ayak ileri btr

adım iki – sağ ayak ileri bir adım uc –

sol ayak iler1! bir adım dort – sağ ayak,

ileri bir adım beş – (Bu birinci figur

kollar aşağıda ağır ağır sallanarak yapılır

ve iki defa daha tekrarlanabilir.)

Kollu yuruyuş:

„ 2 — Aynı birinci gibidir. Yalnız ucten

sonra kollar ağır ağır kaldırılır beş

yapılır, oynanmış olur. Bu da istenilirse

bir iki defa tekrarlanır.

Celme ve sola donme:

3 — Bu seffcr halkada yuzler ictedir,

karşı karşıyadır. Once kollar aşağıda,

uc yapılır, sonra kollar ağır ağır

kalkarken, sağ ayakla sol diz ustune

celme vurulur bir – sağ ayak geriye sallanır

iki – sağ ayak bir adım’ileriye basar

uc – sol ayağı sağ ayağın kıyısına

vurur dort – bir karış acıklikta sola basar

beş. (Kollar iner) Arkaya uc yapılır:

(Sol ayak geriye bir adım bir – sağ

ayak geriye bir adım iki, sol ayak ileriye

bir adım uc kollar kalkar. Sağ ayak,

sol ayağın diz tarafma celme vurur bir –

onden geriye: sauanır iki, -sağ ayak ileriye

bir adım yere basar uc – solayak sağ

ayağın kıyısın# vurur, dort ve yarım sola

donulur, yere basar be#.

Bu donme, sağ ayağın ustende sol

ayak sola atılmak suretiyle yanm sola

donmekle olur.

Bundan sonra oyun sola donmuş

olur.

Sola yuruyuş:

4 — Donuşten sonra, sağ ayak bir

adım ileri bir – sol ayak bir adım ileri

Folklorik Sporlar – Bengi

iki – feağ ayak bir adım ileri uc – sol ayak

bir adım ileri dort – sağ ayak bir adım

ileri beş – kollar ağır iner. Uc yapılır.

Kollar kaldırılır: Sağ ayak sol ayağın

diz kapağına kadar kaldırıldıktan

sonra sağa acılır. Bir – sol ayak ustunde

sağ ayşk hızıyla yanm sağa donulur

iki – sağ ayak bir adıuı ileri yere basar

uc – sol ayak sağ ayağın kıyısına vurur ‘

dort ve yarım adım sol acıklıkta yere basar

beş – bu vaziyet oyunu tekrar eski

durumuna yani sağdan yuruyuşe getirir.

Uc yapılır, ikinci figurdeki yuruyuş

yani ucler, bejler yapılır.

Celme ve sağa donme:

5 — Halka halinde karşı karşıya gelinir,

yine uc yapılır.

Kollar ağır ağır kalkarken sağ ayak

yukan kalkar bir – bir adım ileri basar

iki – sağ diz dik sol diz ustunde yere coker

uc – ayağa kalkar ve sol ayak uzerinde

durulur dort – sağ ayak geriye

yere basar beş koilar aşağıda uc yapılır.

Kollar kalkar. Sağ ayak diz, ustune celme

bir, sağ ayak geriye sallanır iki, sağ

ayak bir adım ileri basar uc, sol ayağın

kıyısına vurur dort, sol ayak havada

sallanarak sağ ayak uzerinde soldan ge-

.riye doner ve sol ayak yere basar beş.

Sonra sol ayak ileriye kalkık bir –

bir adım ileri basar iki – sağ diz sol diz

uzerine coller uc – ayağa kalkar ve kol

ayak Uzerinde durulur dok, sağ ayak geriye

basar beş – rahat vasiyette sağ kol

yukarıda sol kol duşuk selamlaşsurak

oyun biter.

Bengi oyununda manalı hareketler:

Bengi oyunu Bergama bolgesinin

baş oyunudur. Duğun dernek bengi ile

başlar bengi ile biter. Oyun ağırdır ve

efeliğin butun calımı ve manası uzerindedir.

Birlikte aheog sağlanması ve kalabalık

oynanması bakımından onemli

değer kazanmaktadır. B&ıgi oyununda

figurler arasındaki manalı hareketler

şoyledir:

Bengi oyununun birinci figuru bitince,

halka halinde durulur. Efe Doh di-

SPOR

DUNYASI

ceken genclerimiz

kılıc sallamalarına- karşı direnmeleri

şeklinde devam eder. Bir sure denk bir

birlerini kutlar şekilde el tutuşarak, berabere kaldıklarını ilan ederler.

Share This:

Hakkında Osmanlı Çay Kazanları

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

bool(false)