Cimri Olayı

Cimri Olayı, II. Keykâvus’un oğlu Alaeddin
Siyavuş’un (Cimri) Karamanoğlu Mehmed
Bey’in desteğinde Anadolu Selçuklu
tahtını ele geçirmesi ve kısa bir süre sonra
öldürülmesiyle sonuçlanan ayaklanma
(1277).
Anadolu Selçuklu Devleti’nin dağılması sürecinde
doruğa ulaşan bunalıma III. Keyhüsrev’in
(hd 1266-84) başarısız yönetimi de
eklenince, II. Keykâvus’un oğullan Alaeddin
Siyavuş (Cimri) ve Kılıç Arslan, Türkmen
topluluklara dayanarak taht mücadelesine
giriştiler. Anadolu’daki İlhanlı işgaline
ve İran geleneklerine dayalı Anadolu
Selçuklu yönetimine tepki duyan Karamanoğlu
Mehmed Bey, Siyavuş’un yanında yer
aldı ve 13 Mayıs 1277’de Konya’yı ele
geçirerek onu sultan ilan etti. Kendisi de
vezir oldu. Siyavuş adına yayımladığı bitide
(ferman), ikinci sınıf uyruk sayılan Türkmenleri
yüceltici sözlere yer verdi ve Türkçeyi
resmî dil sayarak Farsça yazışmaları
yasakladı. Bu beklenmedik gelişmeler, İlhanlı
yönetiminin sert tepkisine yol açtı.
İlhanlı komutanı Şemseddin Muhammed,
ayaklanmacıları yenerek Konya’dan çıkardı.
III. Keyhüşrev ve veziri Sahib Ata
Fahreddin Ali, İlhanlIların desteğiyle Siyavuş’u
9 Haziran 1277’de Afyonkarahisar’da
bozguna uğrattı. Yakalanan Siyavuş, derisi
yüzülerek öldürüldü. İçine saman doldurulan
cesedi Anadolu kentlerinde dolaştırıldı
ve Baba İshak’ın dervişi olduğu ileri sürüldü.
Dönemin resmî tarihçileri de bu savı
benimseyerek kayıtlara geçirdiler. Asıl adını
unutturma ve aşağılama amacıyla Alaeddin
Siyavuş’a Cimri adını taktılar. Sonraki
yıllarda devlete başkaldıranlar için de sözcüğün
çoğulu olan “ecamire” deyimi kullanıldı.
Cimri Olayı Türkmenlerin Orta ve Batı
Anadolu’da, yönetime müdahale edebilecek
bir çoğunluğa ve bilince ulaştığını
gösteren önemli olaylardan biridir. ErzincanlI
Yusufî, 1299’da yazdığı Hâmuşname’
de, Cimri’nin dervişliğini ve halk arasında
kazandığı saygınlığı anlatmıştır.

Share This:

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

bool(false)