wiki

wiki

Dekabristler,

26 Aralık 1825’te başlattıkları ayaklanma başarısızlığa uğrayan, ama mücadeleleriyle sonraki devrimci kuşaklara esin kaynağı olan Rus devrimcileri. Çoğunluğu üst sınıf ailelerden gelme, Napoleon Savaşları’nm ardından Fransa’yı işgal eden Rus birliklerinde yer almış subaylar, masonlar ve Rusya’daki gizli yurtsever (sonradan devrimci) örgütlerin üyeleriydi. Selamet Birliği (1816), Refah Birliği (1818), Kuzey Birliği (1821) ve Güney Birliği (1821) gibi örgütleri vardı. Kuzey Birliği, ...

Devamını Oku »

Dejef Burnu

Rusça m is d e j n y o v a , Rus SFSC’de Çukçi Yarımadasının ve bütün Avrasya kütlesinin en doğu noktasını oluşturan burun. Alaska’daki Galler Prensi Burnundan Bering Boğazı ile ayrılır. Rusça adı, 1648’de F. A. Popov ile birlikte burnu ilk kez dolaşan Rus kâşifi S. I. Dejnyov’un anısını yaşatmak için 1879’da konmuştur. Share This:

Devamını Oku »

Dejerine-Roussy sendromu

a l a m u s s e n d r o m u olarak da bilinir, talamusun arka bölümünde, genellikle damarların örselenmesi sonucunda gelişen sinir sistemi bozukluğu. Vücudun yalnızca bir yanında yüzeysel ama kalıcı duyu yitimi, hafif felç ve hafif eşgüdüm bozukluğu gibi belirtilerle tanımlanan hastalık, ayrıca nesneleri tanıma yetisinin tamamen ya da büyük ölçüde yitimine, felçli bölgelerde şiddetli ...

Devamını Oku »

Deirdre

Eski İrlanda dilinde d e ir d r iu , ilk dönem İrlanda edebiyatında, Ulster çevriminin büyük aşk öyküsü Oidheadh Chloinne Uisneach’in (Usnech’in Oğullarının Yazgısı) soylu ve güzel kadın kahramanı. İlk kez 8. ya da 9. yüzyılda ortaya çıkan öykü sonradan yapılan düzeltmelerle 15. yüzyılda Oidheadh Chloinne Tuireann (Tuireann’ın Çocuklarının Yazgısı) ve Oidheadh Chloinne Lir (Lir’in Çocuklarının Yazgısı) ile birleştirildi; ...

Devamını Oku »

Deira

Britanya Adasının kuzeyinde kurulmuş bir Anglosakson krallığı. 7. yüzyılın son çeyreğinde komşusu Bernicia’yla(*) birleşerek Northumbria Krallığı’nı oluşturmuştur. Deira’nın sınırları Humber’den Tyne Irmağına kadar uzanıyordu. Bilinen ilk Deire kralı olan ve 560’ta tahta çıkan Aelle’nin ölümünden (588 ya da 590) sonra, Bernicia kralı Aethelric Deira’yı istila etti. Aethelric’in oğlu Aethelfrith 616’ya değin her iki krallıkta birden hüküm sürdü Aethelfrith’in ardından tahta ...

Devamını Oku »

Deiphon

Kuzey Amerika’nın Silüriyen Dönem (y. 430-395 milyon yıl önce) kayaçlannda fosillerine rastlanan trilobit (soyu tükenmiş eklembacaklı) cinsi. Değişik biçimleriyle kolayca ayırt edilebilen bu trilobitlerin körelen göğüs loplarından geriye yalnızca dikenli bölütler kalmıştır. Ön bölümün kenarlarında bulunan gelişmiş dikenler, küçük olan kuyruk bölümünün arka kenarlarında da görülür. Üstünde birçok küçük kabartı bulunan baş bölümü belirgin biçimde küreseldir. Share This:

Devamını Oku »

Deiotarus

(ö. İÖ 40), Anadolu’nun ortakuzey kesimindeki Galatia’nın batısında yaşayan Tolistobogii halkının tetrarkhes’ı (eyaletin dörtte birinin yöneticisi), daha sonra bütün Galatia’nın kralı. Romalıların sadık bir müttefiği olan Deiotarus, Romalı komutanların Roma Cumhuriyeti’nin yıkılmasına yol açan iç mücadelelerine de karışmışür. Deiotarus İÖ 74’te Pontus kralı VI. Mithradates’in istilacı ordularını Frigya’dan sürdü. Gnaeus Pompeius, Deiotarus’un bu desteğine karşılık İÖ 64’te ona kral unvanı ...

Devamını Oku »

Deiokes

(ü. İÖ 8. yy sonu ve 7. yy başı), Manna Krallığı’na (bugün İran Azerbaycam) bağlı küçük bir Med kabilesinin reisi. Ölümünden sonra, Med İmparatorluğunun kurucusu olduğu inancı yerleşmiştir. IÖ. 5. yüzyılda yaşamış Eski Yunan tarihçisi Herodotos’a göre, Deiokes Medlerin ilk kralıydı. Önceleri hiçbir siyasal örgütlenmenin bulunmadığı köylerde oturan Mod kabileleri, kararlarının adilliğiyle ünlü bir köy yargıcı olan Deiokes’i kral seçtiler. ...

Devamını Oku »

Dekkan Minyatür Okulu

16. yüzyılın sonlarında Hindistan Yarımadasındaki Dekkan sultanlıklarının egemenliği altındaki topraklarda gelişmeye başlayan minyatür üslubu. Yerli ve yabancı sanat biçimlerinin oldukça duyarlı bir biçimde bütünleştiği bir üsluptur. Uzatılmış figürler Vicayanagar duvar resimlerinin, zemindeki çiçek dalları, yüksek ufuk çizgisi ve genelde manzaranın ele alınışı ise İran minyatürünün etkilerini ve küçük gezegen (asteroit) benzeri kütleler gibi kapılabileceğine işaret etmektedir. Kütleçekimi çok düşük (yaklaşık 103 g) ...

Devamını Oku »

Deken, Aagje,

asıl adı a g a t h a d e k e n (d. 10 Aralık 1741, Amstelveen – ö. 14 Kasım 1804, Lahey, Felemenk), Felemenkli yazar. Betje Wolff ile birlikte ilk Felemenkçe roman olan De historie van mejuffrouw Sara Burgerharfı (1782, 2 cilt; Bayan Sara Burgerhart’ın Öyküsü) yazmıştır. Pek az yankı uyandıran bir dinsel şiirler kitabı yazdıktan sonra 1776’da ...

Devamını Oku »

dekatlon,

yarışmacıların, birbirini izleyen iki gün boyunca 10 ayrı yarışmaya katıldıkları atletizm karşılaşması. İlk kez 1912 Olimpiyat Oyunları’nda yer almış ve üç gün sürmüştür. İlk gün yapılan 100 m koşusu, uzun atlama, gülle atma, atlama ve 400 m koşusuyla ikinci gün yapılan 110 m engelli koşu, disk atma, sırıkla atlama, cirit, atma ve 1.500 m koşusundan oluşur. Yarışmacıların her daldaki dereceleri ...

Devamını Oku »

Dekapolis,

Suriye Çukurundaki (bugün Bikaa Vadisi) 10 Yunan kentinden oluşan birlik. Romalı komutan Pompeius’un doğuda oluşturduğu yerleşimin bir parçası olarak İÖ 63’te kurulduğu sanılır. Skythopolis (Beysan), Hippos, Gadara, Abila (Raphana), Dium, Pella, Gerasa ve Philadelphia’yı (Amman) kapsayan sekiz kent Yahuda’nın doğusunda kesintisiz bir sınır oluşturur. Kuzeydoğuda bulunan Kanatha bu kentlerden kopuktur. Şam ise daha da kuzeydedir. İS 97/98’de kurulan Kapitolias ya birliğe ...

Devamını Oku »

Dekahliye

Aşağı Mısır’da, Nil Deltasının kuzeydoğusunda, Akdeniz kıyısında il (muhafaza). Ucu güneye bakan bir üçgen biçimindeki il topraklarından Nil’in Dimyat kolu geçer. Dekahliye adı, Dimyat’ın güneybatısındaki küçük Dekahle köyünden gelir ve Kopt dilindeki Tkehli’nin Arapçalaşmış biçimidir. Yüzölçümü 3.471 km2 olan ilin yönetim merkezi ve en büyük kenti Mansure’dir. İS 11. yüzyılın sonlarında Fatımi halifelerince bir yönetim birimi olarak kurulan Dekahliye, pek ...

Devamını Oku »

dekoratif sanatlar

kendisi estetik değer taşıması zorunlu olmayan nesnelerin tasarlanması ve bezenmesiyle uğraşan sanat dallan. Bu tür nesneler çoğunlukla günlük kullanım eşyalarıdır. Seramik, mücevher ve dokuma ürünleri, cam ve madeni eşya, sepet işleri, mobilya, giyim eşyası, hatta bazen mimari düzenlemeler dekoratif sanatlann uygulama alanına girer. Sepetçilik ya da çömlekçilik gibi dekoratif sanatların birçoğu genellikle el sanatları arasında da sayıldığı için, bu iki ...

Devamını Oku »

dekonjestan ilaçlar

soğuk algınlığında ve saman nezlesinde, burun mukozasını besleyen kan damarlarının genişleyerek aşırı kanlanması sonucunda burun mukozasında oluşan ödemi çözen bileşikler. Burun spreyi, damlası, merhemi olarak ya da buğu biçiminde kullanılan dekonjestan ilaçlar, kan damarlarının duvarlarındaki kasları büzerek, burun boşluğunu döşeyen mukozanın iltihaplı bölgelerindeki kanlanmayı azaltır; böylece burun tıkanıklığını açarak solunuma yardımcı olur. Etkisini en çok küçük atardamarlar üstünde gösteren bu ...

Devamını Oku »

dekolman

a Gt a b a k a d e k o l m a n i , r e t în a d e k o l m a n i ya da a ğ t a b a k a a y r i l m a s i olarak da bilinir, gözyuvarının arkasını ve yanlarını döşeyen ışığa duyarlı ...

Devamını Oku »

Dekker, Thomas

(d. y. 1572, Londra, İngiltere – ö. y. 1632), İngiliz oyun ve risale yazarı. Londra’daki yaşamı canlı bir biçimde anlatan yapıtlarıyla tanınır. Yaşamına ilişkin kesin bilgiler çok azdır. Oyun yazarı olarak adına ilk kez 1598’de rastlanır. Geçimini sağlamak için yazanDekker, bu tarihi izleyen 30 yıl boyunca en az 42 oyunun yazımına katıldı. Oyunlarında sağlam bir kurgu yoktur. “Şairler savaşı” ya ...

Devamını Oku »

Dekkan Platosu

Hindistan Yarımadasının büyük bölümünü kaplayan üçgen biçiminde yüksek plato. Sanskrit dilindeki dakshina (güney) sözcüğünden türetilen Dekkan adı, bazen yarımadanın Narmada Irmağının güneyinde kalan bölümünün tümünü belirtmek için de kullanılır. Platonun doğusu ve batısı, güney ucunda birleşen Gat(*\) kayalıklarıyla çevrilidir. Kuzey ucunda ise Satpura Sıradağları bulunur. Genel olarak doğuya eğimli olan Dekkan Platosunun ortalama yüksekliği 600 m dolayındadır. Platodaki başlıca ırmaklar ...

Devamını Oku »

Delacroix, (Ferdinand-Victor-) Eugene

(d. 26 Nisan 1798, Charenton-Saint-Maurice – ö. 13 Ağustos 1863, Paris, Fransa), yapıtlarındaki renk kullanımıyla hem izlenimci, hem de ard izlenimci ressamları etkileyen Fransız ressam. Konularını daha çok tarihsel ya da güncel olaylarla edebiyattan seçmiştir. 1832’de Fas’a yaptığı gezi, daha egzotik konulara yönelmesine yol açmıştır. Gençliği. Ailenin dördüncü çocuğu olan Delacroix’nm babası 1798’de Felemenk elçiliğinde bulunmuş, 1805’te de Bordeauxbelediye başkanıyken ...

Devamını Oku »

Delacour, Jean Theodore

(d. 26 Eylül 1890, Paris – ö. 5 Kasım 1985, Los Angeles, ABD), soyu tükenmeye yüz tutmuş birçok kuş türünü bularak koruma altına alan Fransız-ABD’li kuş yetiştiricisi. Delacour daha çocukluk yıllarında 1.300’ü aşkın kuş toplamıştı. Bu kuşlann bulunduğu bölge I. Dünya Savaşı’nda, Almanlar tarafından yok edildi. Savaştan sonra Asya, Afrika ve Güney Amerika’da araştırma gezilerine çıkan Delacour, Cleres’deki malikânesinde, ilkinden ...

Devamını Oku »
bool(false)