wiki

wiki

GUYANA

Güney Amerika kıtasının kuzey kıyısında, (l°30-8° 30ü) güney paralelleri ve (56° »61° 30) batı meridyenleri arasında yer alan bir devlet. Eskiden İngiliz Guyanası olarak bilinen ülkenin sınır komşuları doğuda Surinam (Hollanda Guyanası), güneydoğu, güney ve güneybatıda Brezilya, doğu da ise Venezüella’dır. Tarihi Okyanus kıyısındaki bu Güney Amerika ülkesinin Amerika kıtası tarihi üzerinde yeri büyük ölçüde tesirli olmuştur. Deniz aşırı seferlerde ...

Devamını Oku »

GUVATR

Genel olarak tiroid bezinin her türlü büyümesine guvatr denilmesi adet olmuşsa da, gerçekte guvatr denince tiroid bezinin iltihabi olmayan, normal fonksiyonlu (normal miktarda hormon salgılaması) ve habis olmayan büyümeleri kastedilmektedir. Yani;tiroid bezinin aşırı hormon salgılaması, tiroid kanserleri ve tiroid iltihapları bu tarifin dışında kalmıştır. Bu tarif, yurdumuzda basit guvatr olarak da ifade edilmektedir.Fakat bu basit kelimesi, birçok hekimde ve hastalarda,hastalığın ...

Devamını Oku »

GUT HASTALIĞI

Ürik asitin kandaki seviyesinin artması ve vücutta çeşitli dokulara ürat kristallerinin oturması ile kendini gösteren bir metabolizma hastalığı. Halk arasında “nikris hastalığı” olarak da bilinen gut, gıdalarla alınan nükleo protein maddelerinin vücutta parçalanamamasından husule gelir. Sağlam kişide ürik asit dokularda ve en çok da karaciğerde parçalanarak etkisizleştirilir. Bu işlemin olmaması veya eksik olması, kanda ürik asit seviyesini arttırır ve gut ...

Devamını Oku »

GUTENBERG

Alman matbaacısı. Doğum yılı kati belli değildir. Kırk yaşlarına doğru Strasburg’a yerleşerek üç arkadaşı ile beraber kıymetli taşları işlemekle uğraşmıştır. 1438 yılından itibaren el ile dizilen harflerle basma tekniği üzerinde çok gizli olarak ilgilendi. Aradan kısa bir zaman geçince kendine has harf baskısını buldu (1440). Üzerindeki çalışmalara devam eden Gutenberg 1448’de Mainz’ a dönünce buluşunu geliştirdi. İşi büyütmek bu hususta ...

Devamını Oku »

GUSÜL

Yıkanma. İslâm dininin emirlerine uygun olarak vücudun tamamının yıkanması. Boy abdesti de denir. Âkil ve bâliğ olan kadın ve erkeğin cinsî münasebetten sonra, rüyada veya uyanık iken meni denilen sıvının gelmesi ile, kadın ve kızların âdet ve lohusalıklarının bitiminde İslâm dininin emrettiği şekilde, vücudunun tamamını yıkamalarına gusül abdesti denir. Kur’an-ı kerim’de Allahü teâlâ güsul (boy abdesti) ile ilgili olarak buyuruyor ...

Devamını Oku »

GURÛBl SAAT

Güneşin batmasının 12 olarak kabul edildiği saat hakkında kullanılan bir tabir. Ezânî saate, astronomi (ilm-i hey’et) ifadesi ile Hakîkî Gurûbî saat denir. Bu saatle güneş hergün saat1 2 ’de batmakta (gurûb etmekte) ve diğer vakitler de buna göre hesap edilmektedir. Akşam ezânı bu saatle hep 12’de okunduğundan, Ezânî Saat ismini almıştır.Osmanlı Türklerinde kullanıldığı ve daha sonra bugünkü kullandığımız vasatî saat ...

Devamını Oku »

GUREBA HASTAHANESİ

İstanbul’da Şehremini semtindeki vakıf olarak yapılan hastahane. Sultan Abdülmecid Han’ın hayır yapmayı çok seven annesi Bezm-i Âlem Valide sultan tarafından yaptırılmıştır. Valide Sultanın şahsi servetini vakfetme yolu ile yaptırdığı hastahane 1843 yılında cami ve çeşmesi ile birlikte hizmete açılmıştır. Osmanlılar zamanında açılan bütün sağlık kurumlarının adlan, şifahane, darüşşifa veya bimarhane şeklinde olurdu. Hastahane tabiri ilk olarak burada kullanılmıştı. Kuruluşundan iki yıl ...

Devamını Oku »

GUREBA

Osmanlı Devlet Teşkilâtı’nda Kapıkulu süvarisini teşkil eden altı bölükten, Gureba-i Yemin ve Yesar bölüklerinin adı. Gureba, garib kelimesinin çoğulu olup, yabancı, kimsesiz, misafir mânâsındadır. Orta Doğu memleketlerinden gelerek Osmanlı topraklarına sığınan veya müslüman olup, savaş meydanlarında büyük kahramanlıklar gösterenlerden seçilenler ve Galata, İbrahim Paşa, Edirne Saraylarından çıkanlardan meydana gelen süvari sınıfıdır. Gureba-i Yemin ve Yesar, sağ ve sol garipler demek ...

Devamını Oku »

GUGUK KUŞLARI

Familya: Gugukgiller (cuculidae) Yaşadığı Yer: Eski ve Yeni dünya ormanlarında. Özellikleri: Yumurta asalağı olan türler, yabancı kuşların yuvalarına yumurtlarlar. Yeni dünya türlerinin çoğu yuva yapar ve yavrularına bakarlar. Böcekle beslendiklerinden faydalıdırlar. Çeşitleri: 130 kadar türü vardır. Külrengi guguk (Cuculus canorus), Altın Guguk (Chrysococcyx cupreus), Mor Guguk (Chalcites xanthorhynchus), Büyük Benekli Guguk (Clamator glandarius), Koel Guguk (Eudynamys scolopacea). Tepeli Guguk (Coccystes ...

Devamını Oku »

deniz mağarası

d a l g a o y u ğ u olarak da bilinir, deniz ya da göllerdeki dalga etkinlikleri sonucunda sarp kayalıklarda oluşan oyuk. Deniz mağaraları, dalgaların doğru-dan kayalara çarparak kırıldığı kayalıklı burunlarda ya da kıyılarda görülür. Kara mağaralarının genellikle kimyasal çözünme süreciyle gelişmesine karşın, deniz mağaraları mekanik aşınma sonucunda oluşurZayıf kay aç kuşakları, dalgaların gücü altında çöker ve aşınır. ...

Devamını Oku »

deniz kuvvetleri

bir ulusun denizde, denizin üzerinde ya da altında savaşmak için gereken personeliyle birlikte bulundurduğu savaş gemileri ile aynı amaca hizmet eden öbür gemileri. Deniz kuvvetlerinde, doğrudan savaşa yönelik birimlerin arkasında, yönetim ve bakım işleri için gerekli geniş bir örgütlenme vardır. Tarihin ilk dönemlerinde deniz kuvvetleri, bir kabile ya da kente bağlı büyük kayıklar ve gemilerle denize açılan silahlı adamlarından oluşuyordu. ...

Devamını Oku »

GUATEMALA

Amerika’nın ikinci büyük devleti. 13° 40’ -17° 50’ kuzey enlemleri ile, 8 8 ° 15’ -92° 15’ batı boylamları arasında yer alır. Ülke Doğuda Atlas Okyanusu (Honduras Körfezi) ve Honduras Cumhuriyeti, batı ve kuzeyde Meksika, kuzeydoğuda İngiliz Hondurası, güney batıda Büyük Okyanus ve El Salvador ile çevrilidir. Tarihi Guatemala, Kristof Kolomb tarafından Amerika’nın keşfi ve bunu müteakip Avrupalıların buralara gelerek ...

Devamını Oku »

deniz kaplumbağası

Dermochelyidae ve Cheloniidae familyalarından, denizde yaşamaya uyarlanmış kaplumbağaların ortak adı. Su yaşamına uyum sağlamanın doğal sonucu olarak, bacakları gelişip yassılaşarak palet biçimini almıştır. Bu kaplumbağalar genellikle yalnızca üreme mevsiminde karaya çıkarlar ve dişi kaplumbağa toprakta bir yuva kazarak yumurtalarını içine bırakır. Yaşayan kaplumbağaların en irisi ve Dermochelyidae familyasının tek türü olan dev deniz kaplumbağasının (Dermochelys coriacea) uzunluğu 2 m’yi, ağırlığı ...

Devamını Oku »

deniz jeolojisi

e o l o j îk o k y a n u s b î l îm olarak da bilinir, kıta sahanlıkları ile yamaçlarının ve okyanus havzalarının jeolojik yapısını inceleyen bilim dalı. Başlangıçta, deniz jeologları esas olarak denizlerdeki tortulaşma olayını incelemişler ve yıllar boyunca toplanan çok sayıdaki deniz dibi örneğini yorumlamaya çalışmışlardır. Ama, 1960’larda, deniz dibi yayılması kavramının ortaya çıkmasıyla ...

Devamını Oku »

GRÖNLAND

Dünyanın en büyük adası. Atlantik Okyanusunun kuzeyinde Danimarka’ya bağlı, dünyanın en kuzeyindeki kara parçasıdır. Batısında Davis Boğazı, Baffin körfezi, Smith Geçidi, Kennedy ve Robeson kanalları, Arktik takım adalarından ayırır,Doğuda Grönland Denizi,Güney doğuda, güneyde Atlas Okyanusu ile çevrilidir. Uzunluğu kuzeyde Morris Jesup Burnundan, güneyde Farvel Burnuna kadar 2650 km dir. Yüzölçümü 2175600 km2 dir. Bu toprakların 341.70ükm2 lik kısmı hariç her ...

Devamını Oku »

GROMYKO Andrei Andretevıch

Sovyet diplomatı ve dışişleri bakanı. 1909 da doğan Gromyko, küçük bir çarlık memuruydu. İlk önce gazetecilikle işe başlamış, daha sonra “Minsk Tarım Enstitüsü”nden mezun olmuş ve 1931’de komünist partiye katılmıştır. 1936’da da “Lenin Enstitüsü”ne devam ederken “Ekonominin Problemleri” isimli önde gelen bir gazetenin yazı işlerinde çalışmıştır. 1939’da M.M. Litvinov, V.M.Molotov’un yerine dışişlerinde görev almasıyla, Gromyko nisbeten önemli bir görev olan bakanlığın ...

Devamını Oku »

deniz jeofiziği

deniz jeolojisine ilişkin sorunları, jeofiziksel yöntemlerle inceleyen bilim dalı. Deniz jeofiziği, jeofiziğin bütün temel dallarını içerir: Okyanus tabanlarından ve okyanus ortası sırtlarından ısı akışı bilgilerinin elde edilmesi; tortul katmanların ve okyanus kabuğunun kalınlığını saptamada sismik yansıma ve kırılma tekniklerinin kullanılması; paleomagnetik araştırmalarda, okyanus kabuğundan alınan kayaç örneklerine jeomagnetik yöntemlerin uygulanması; yerçekiminin yer ölçeğindeki dağılımını tam olarak saptayabilmek amacıyla, karada olduğu ...

Devamını Oku »

deniz hukuku

gemilere ve deniz yolu taşımacılığına ilişkin hukuk sorunlarını düzenleyen kurallar bütünü. Denizyoluyla mal ve yolcu taşımacılığı, tarihsel kayıtlarda yer alan en eski ticari uğraşlardan biridir. Günümüze ulaşmış eski belgelerde deniz seferlerini düzenleyen kurallara ilişkin, birbiriyle bağlantısız çeşitli değinmeler bulunmaktadır. Iustinianus Yasa Derlemesi olarak bilinen 6. yüzyıla ait Bizans yasa derlemesi, bu tür kurallarla ilgili bölümler de içermektedir. Buradaki bazı başvuru ...

Devamını Oku »

Deniz Harp Okulu

Türk Deniz Kuvvetlerin e subay yetiştiren askeri okul. Osmanlı Devleti’nde subay yetiştirmek üzere kurulan ilk deniz okulu olan Mühendishane- i Bahri-i Hümayun (Deniz Mühendishanesi), Hüsrev Mehmed Paşa’nm ikinci kaptan-ı deryalığı (1822-27) sırasında Mekteb- i Bahriye (Bahriye Mektebi) adını aldı. Okul bu sırada İstanbul’da Parmakkapı yakınındaki bir binada öğretim yapıyordu. 1838’de Kasımpaşa’da bugünkü Deniz Hastanesinin bulunduğu yerdeki Kaptan Paşa Konağı’na taşındı. ...

Devamını Oku »

Deniz Halkları

Tunç Çağının sonlarında, özellikle İÖ 13. yüzyılda Doğu Anadolu, Suriye, Filistin, Kıbrıs ve Mısır’ı istila eden saldırgan denizci topluluklar. Hitit İmparatorluğu gibi eski devletlerin yıkılmasından bu halklar sorumlu tutulur. Deniz Halklarının saldırıları sonucunda eski Yakındoğu kayıtlarının birden kesilmesi yüzünden, olayların kaynağı ve boyutları tam bilinmemektedir. Deniz Halklarına ilişkin başlıca bulgular tek yanlı kaleme alınmış Mısır metinleri ile tasvirlerdir. Hitit kaynakları ...

Devamını Oku »
bool(false)