Armah Ayi Kwei

Armah, Ayi Kwei (d. 1938, Takoradi,
Altın Kıyısı), yapıtlarında, Afrika’da bugün
ve geçmişte yaşanan siyasal baskı ve yozlaşmayı
işleyen romancı, öykücü ve şair.
Öğrenimine yerel misyoner okullarında ve
Achimota College’da başladı. 1959’da
ABD’ye giderek Groton’da ortaöğrenimini
tamamladı; daha sonra da Harvard’ı bitirdi.
1966’da, İngilizce öğretmenliği ve TV program
yazarlığı yapmak üzere Gana’ya dönmekle
birlikte asıl yurdu olarak Paris’i
benimsedi. Önce yazarlık konusunda aldığı
bursla Columbia Üniversitesinde çalışmak,
daha sonra da 1968’de Amherst’teki Massachusetts
Üniversitesi’nde ders vermek
üzere, iki kez ABD’ye gitti. 1972’de ise
Afrika’ya giderek Tanzanya Üniversitesi’nde
ders verdi.
Armah daha ilk yapıtı Beautyful Ones Ar e
Not Yet Borri* dan (1968; Güzel Kişiler
Henüz Doğmadılar) başlayarak bağımsız
Afrika’daki siyasal yozlaşma konusundaki
büyük kaygısını yansıttı. Yapıtlarında, yabancı
ya da eylemci değil, çevresindeki
ahlaksal çöküşe tanık olan “insanı” işledi.
ABD’de yaşadıktan sonra yurduna dönen
genç bir Ganalıyı anlatan Fragments’da
(1970; Parçalar) yaşamöyküsü niteliği daha
da belirgindir. Ganalı genç, gördüklerinden
apaçık düşkmklığına uğrar; kendi toplumu
ise onu başından beri çılgın bir hayvan
olarak görmektedir.
Sılaya dönüş ve düşkırıklığı teması, daha
geniş bir çerçeve içinde Why Are We So
Blest? (1971; Neden Böyle Kutsanmışız?)
adlı yapıtında da görülür. Dünyanın gitgide
daha kötüleştiğine ilişkin görüşü, Two
Thousand Seasons’da (1973; iki Bin Mevsim)
en açık biçimiyle ortaya çıkar. Bu
yapıtta Afrika ağıtları ve övgü şarkılarının
dilinden yararlanarak bir çeşit sözlü vakayiname
yaratmıştır. Betimlemelerinde Arap
ve Avrupahlann yağmasına uğramadan önce,
Afrika’nın bir tür yetkinliğe sahip olduğu
gibi romantik bir bakış açısı göze çarpar.
Armah’m bütün yapıtları görünüş ile gerçeklik,
öz ile madde, geçmiş ile bugün
arasındaki ahlaki ve manevi uçurumun genişlemesiyle
ilgili görülmektedir. Asıl katkısı,
romanda Afrika folklorundan aldığı
biçimleri ve yerel imgeleri kullanması ve
böylece son çözümlemede bir yenidendoğuş
umudu vermesidir.

Share This:

Hakkında pendik yol yardım

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

bool(false)