Arkeomagnetizma

Arkeomagnetizma yöntemiyle tarihleme,
arkeolojide kullanılan ve Yer’in magnetik
alanının geçirdiği sürekli değişimden
yararlanarak Yer’in yaşını belirlemeye dayanan
tarihleme yöntemi. Yer’in magnetik
alanının, sapma (magnetik kutup ile coğrafi
kutup arasındaki fark), eğiklik (magnetik
alan çizgilerinin yatay doğrultuyla yaptığı
açı) ve şiddeti gibi üç temel özelliğinin
zaman içinde düzenli biçimde değiştiği sanılmaktadır.
Bu değişimin tarihi de, kimi
jeolojik örneklerde rastlanan artık magnetizma
(paleomagnetizma) yardımıyla belirlenebilir.
Başka bir deyişle, artık magnetizma
özelliği gösteren jeolojik örneklerin
başka yöntemlerle hesaplanan yaşlanndan
yararlanılarak, Yer’in magnetik alanının
zamana bağlı değişimini gösteren bir eğri
elde edilebilir. Günümüzde yürütülen çahşmalann
amacı, Yer’in tarihinin son 10 bin
yılma ilişkin eğrilerin elde edilmesidir. Bu
tür bir eğri, artık magnetizma gösteren
arkeolojik buluntulann yaşını belirleme
olanağı verir.
Artık magnetizma gösteren arkeolojik buluntulann
çoğu, demir oksitleri içeren kil
türlerinden yapılmış eşyalardır. Bu kil türleri
belirli bir sıcaklığa kadar ısıtıldıklannda
magnetik özelliklerini yitirir, soğumaya bırakıldıklannda
yeniden kazanırlar. Son soğuma
noktasında kazandıklan magnetizma,
Yer’in o andaki magnetik alanının sapması,
eğikliği ve şiddetiyle uyumludur. Aynı zamanda
kalıcı olan bu magnetizma, yapay
yolla yaratılmış artık magnetizmadır ve
olağan koşullarda değişmeden günümüze
değin kalır. Soğumaya başladıkları andan
sonra hiç yer değiştirmemiş olan ve artık
magnetizma gösteren arkeolojik buluntular
(örn. bir çömlekçi fırınında bulunan eşyalar)
Yer’in magnetik alanının yalnızca şiddetini
değil, sapmasını ve eğikliğini de
yansıttığından, bu tür buluntulann yaşlan
daha kesin biçimde belirlenebilir.

Share This:

Hakkında pendik yol yardım

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

bool(false)