Ariyet

Ariyet, î ö r e t î olarak da bilinir, bir malın
kullanılmasını, sonra geri almak üzere bir
kimseye geçici bir süre için ve karşılıksız
olarak verilmesini ve teslimini içeren sözleşme.
Borçlar Kanunu’nun kaynağı olan İsviçre
Borçlar Yasası’mn Fransızca metninde
“kullanma ödüncü” olarak adlandırılmıştır.
İslam hukukunda, bir Müslüman ariyet
sözleşmesi uyannca borcunu ödemek için,
söz gelişi kendi evini ya da toprağım bir süre
için alacaklının kullanımına bırakabilir; bu
sırada bina ve müştemilatının mülkiyeti
kendinde kalır. Ariyet aynca bir kişiye,
kendi ilgilenemeyeceği durumlarda mallanm
başka bir kişiye borç verme olanağını
sağlar. Bu durumda alacaklı, mallanmn
başında bulunmadığı süre içindeki kullanımından
dolayı borçludan ücret isteyemez.
Roma ve İslam hukuklannda nesnel (ayni)
sözleşme sayılan ariyet, bugünkü Türk hukukunda
nzai bir sözleşmedir. Yani sözleşmenin
oluşabilmesi için tarafların iradelerinin
uygunluğu yetmektedir. Ariyet sözleşmesinin
sağlıklı olarak ortaya çıkması için
herhangi bir biçim zorunluğu yoktur. Eksik
iki taraflı sözleşmelerdendir, çünkü iki tarafın
borcu da aynı zamanda ve doğrudan
doğruya doğmaz.
Ariyet sözleşmesinin konusu her türlü
taşımr ya da taşınmaz eşya olabileceği gibi,
bu yolla kullanılmaya elverişli haklar da
olabilir (örn. patent, ihtira hakkı). Tüketilmeye
elverişli şey ariyet sözleşmesinin konusu
olamaz, ama tüketilmemek koşuluyla
ariyet olarak verilebilir.
Ariyet veren, verilen şeyin maliki olmak
zorunda değildir. Ariyet verenin en önemli
borcu, ariyet konusu şeyin, ariyet alana
teslimidir. Şeyin, alanın kullanma amacına
elverişli olarak teslim edilmesinin zorunlu
olup olmadığı tartışmalıdır. Çünkü, ariyet,
ariyet alanın yaranna yapılan bir sözleşmedir.
Şeyin kullanıma elverişli olmadığı bodurumda,
ariyet alamn sözleşmeyi feshetmesi,
ariyet veren için bir önem taşımaz.
Ama ariyet veren, gene de ortada bir
sözleşmenin olması dolayısıyla, sözleşmeden
doğan sorumluluğun genel ilkelerine
göre, kusuru nedeniyle sorumludur.
Ariyet veren, ariyet alandan, şeyin niteliğine,
sözleşmeye ya da tahsis amacına
uygun biçimde kullanılmasını ve geri verilmesini
istemek haklanna sahiptir.

Share This:

Hakkında pendik yol yardım

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

bool(false)