Arınma

Arınma, günah, murdar ya da mekruh
sayılan şeylerden korunmak amacıyla uygulanan
dinsel tören ya da görenek.
Birlik duygusu güçlü olan toplumlarda
tabuları çiğneyen birey anndınlmcaya değin
bütün toplum kendini tehlikede görür. Doğum,
ergenliğe geçiş, evlilik, kan dökme ya
da ölüm gibi evrelerde uygulanan arınma
törenlerinin pek çok örneği vardır. Arınmayı
gerektiren kirletici, totemleştirilmiş hayvanın
eti, aşağı kasttan bir insan ya da âdet gören
bir kadm olabilir; bazen de belli mekânlar
kirli sayılır. Vaftiz ve abdest gibi su kullanılarak
yapüan törenler, sünnet örneğinde olduğu
gibi bedenden bir parça kesilmesi, oruç,
dua ve günah çıkarma gibi ibadetler, çeşitli
annma biçimleri olarak görülebilir.
Dinlerin çoğunda rastlanan bir annma
biçimi bedenin tamamının ya da bir bölümünün
ya da giysi ve tören eşyaları gibi
nesnelerin, temizlenme ya da kutsanma
amacıyla belli kurallar çerçevesinde yıkanmasıdır.
Bu törenlerde çoğu zaman su
kullanılır. Bazı annma törenlerinde, suyun
içine tuz ya da başka bir maddenin katıldığı
da olur. Bazı eski dinlerde, kanla yıkama,
törenleri de görülmüştür. Hindistan’da,
annmak için kutsal ineğin idranmn kullanıldığı
da bilinir. Her ayin öncesinde yıkanmak
ta bir çeşit annmadır.
Bedeni bütünüyle suya sokmaktan, suyun
simgesel olarak serpilmesine kadar değişen
çeşitli vaftiz(*) biçimleri, temelde aynı annma
anlamını taşır. Dinsel amaçlı yıkanma,
giyinik ya da çıplak olarak bir tapmakta ya
da herhangi bir yapı içinde, ırmak, çay ya
da küçük bir gölde yapılabilir. Ama yıkanma
ve yıkanılan yer, çoğu zaman birbirini
pekiştiren simgesel anlamlar taşır. Kutsal
bir ırmak ya da derede yapılan tipik Hindu
hac banyosu tirthayatra (bak. tirtha) ya da
bir Hintli gencin gurusunun önünde yaptığı
yetişkinliğe geçiş töreni Upanayana(*) buna
örnek gösterilebilir. Şinto inananlan, tapınağa
girmeden önce ellerini yıkar, ağızlannı
suyla çalkalarlar. Budacı Theravada keşişleri,
tefekküre dalmadan önce tapmak havuzunda
yıkanırlar. Yüksek kasttan Hindular,
evlerinde sabah ibadetine (puca) başlamadan
önce törenle banyo yapar. Musevilikte,
kadınlann evlilikten önce ve her âdet sonrasında
bedenlerini suya daldırmaları kuralı
vardır; bu kural dine yeni katılanlara da
uygulanır. Sabah kalktıktan sonra ve ekmek
yenen bütün yemeklerden önce ellerin yıkanması
da Musevilikteki annma örneklerini
oluşturur. Komünyon ayinini yöneten
Katolik ve bazı Ortodoks papazlar ellerini
özel bir kapta yıkayarak törene hazırlanırlar.
Rum Ortodoks kiliselerinde, yeni vaftiz
edilenler, yedi gün sonra almlarmdaki kutsal
yağın yıkandığı bir törene katılırlar.
ABD’nin kırsal kesimlerindeki bazı mezheplerde
ayak yıkama töreni de yapılır,
Günümüzdeki dinlerde olduğu gibi ilkel
dinlerde de tören banyoları, bazen bir şey
elde etmek, bazen de bir şeyden korunmak
ya da kurtulmak amacına yöneliktir. Örneğin
Orta Afrika’da yaşayan Zandeler, yağmur
yağdırmak için, yağmuru geciktirmek
ya da engellemekle suçlanan kişinin üzerine
su dökerlerdi. Bunun gibi, Musevilerin
mikve(*) töreni öncesinde, belirlenmiş
miktarda ve türde su kullanarak temizlenmek
zorunluydu. Hıristiyanlıkta alçakgönüllülüğü
simgeleyen ayak yıkama (pedilavium)
töreni, geleneksel olarak Kutsal Perşembe’de
ilahiler eşliğinde yapılırdı.
Arınma, bu edimi yerine getirenler için
çok değişik anlamlar taşıyabilir. İnananın
dinsel bakımdan kirli olma duygusu, sağlığını
düşünen kişinin, gözle görülmeyen mikropların
bulaşması*korkusuna benzetilebilir.
Temizlenme yalnızca ruhun istenen
saflığa ulaşmasını simgeleyen bir hareket
olarak da görülebilir. Cari Jung ve başka
bilim adamlarının, dinsel simgeciliğin bilinçdışı
öğeleri üzerindeki incelemelerine
göre, arınma töreninde nesnel ve öznel
boyutlar içiçe geçmiştir. Ayrıca bak. abdest,
katharsis.

Share This:

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

bool(false)