Ârif Hikmet

Ârif Hikmet (h e r s e k l î ) (d. 22 Kasım 1839,
Mostar, Yugoslavya – ö. 20 Mayıs 1903,
İstanbul), divan şiirinin son önemli temsilcilerinden
biri.
Hersek valisi İstolcalı Ali Paşazade Zülfikar
Nafiz Paşa’nın oğludur. Henüz 11
yaşındayken büyükbabasının girişimiyle
kendisine tımarlı süvari miralaylığı verildi.
Babası ve dedesi ölünce ailesi Hersek’ten
Bosna’ya, 1854’te de İstanbul’a taşındı. Ârif
Hikmet öğrenimine İstanbul’da başladı.
Mısır kapı kethüdası Muhtar Bey’in yol
göstermesiyle miralaylık rütbesi, rütbe-i
hâcegani olarak değiştirildi. Sadaret Mektubi
Kalemi’ne giren Ârif Hikmet burada yedi
sekiz yıl çalıştıktan sonra ayrıldı. 1868’de
Cevdet Paşa’nın desteğiyle Divan-ı Ahkâm-
ı Adliye Muhakematı Cezaiye zabıt
kâtipliğine atanarak adliye örgütüne geçti.
Adliye daireleri mümeyyizliklerinde ve Erzurum,
Bursa, Manastır, Yanya, Kastamonu,
Adana, Cezair-i Bahr-i Sefid vilayetleri
Bidayet Mahkemesi Hukuk Dairesi baş-
Hersekli Ârif Hikmet
Nuri Akbayar Arşivi
kanlıklarında bulundu. 1897’de Adliye Nazırı
Abdurrahman Nureddin Paşa’nın yardımıyla
İstanbul İstinaf Mahkemesi üyeliğine,
1900’de İstinaf Mahkemesi Hukuk Dairesi
başkanlığına, 1901’de de Temyiz Mahkemesi
aüyeliğine getirildi.
Ârif Hikmet Bey 1861’de Laleli Çukurçeşme’deki
evinde bir encümen-i şuara (şairler
topluluğu) kurdu. Her hafta sah günleri
toplanan bu encümene Şeyh Osman Şems
Efendi, Namık Kemal, Ziya Paşa, Kâzım
Paşa, Lebib Efendi, Manastırlı Hoca Naili
Efendi, Halet Bey, Recaizade Celal Bey
gibi zamanın seçkin şairleri devam ederdi.
Bu toplantılarda şairlerin o hafta yazdığı
şiirler Namık Kemal tarafından okunurdu.
Doğu kültürüyle yetişen Ârif Hikmet Bey,
Batılılaşma akımına karşı ilgisiz kalmış, eski
tarzda şiirler yazmıştır. Şiirlerinde düşüncenin,
duygu ve heyecandan ağır basması
nedeniyle yapıtları hakimane kabul edilir.
1.757 beyitten oluşan Dıvarc’ında (ös 1916)
didaktik şiirleri de dikkati çeker. Divan’da
ayrıca münacaat, naat, Hz. Ali ve Hz.
Hüseyin için yazılmış mersiyeler, bazı sufiler
için yazdığı kasideler ile Namık Kemal,
Halet Bey ve Kâzım Paşa ile birlikte
yazdıkları bir şiir de vardır. Gazelleri daha
başarılıdır. Şiirde Naili-i Kadim ile Fehim-i
Kadim tarzını benimsemiş ve bu yolda güzel
şiirler söylemiştir. Nesri de açık ve sağlamdır.
Tasavvuf, felsefe ve siyasetle ilgili
Levayihü’l-Hikem, Levamiü’l-Efkâr, Sevanihü’l-
Beyan ve Misbahü’l-İzah adlı yapıtlarının
bazı bölümleri, yaşadığı yıllarda edebiyat
dergilerinde çıkmışsa da, kitap halinde
yayımlanmamıştır. Mecelle’nin bazı maddelerine
ilişkin bir risalesi de vardır.

Share This:

Hakkında pendik yol yardım

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

bool(false)