Arıburnu

Arıburnu, Orhon M u rat (d. 1918, İstanbul),
şair, sinema yönetmeni, senaryo yazan
ve oyuncu. Türk sinemasındaki Geçiş
Döneminin yönetmenlerindendir.
1935’te Konya Askeri Ortaokulu’nu bitirdi;
Bursa Işıklar Askeri Lisesi’nden ayrılarak
ortaöğrenimini Haydarpaşa Lisesi’nde
tamamladı (1938). Hukuk öğrenimini yanda
bıraktı, bir süre de Alman filolojisi
okudu. Öğretmenlik, gazete muhabirliği ve
düzeltmenlik yaptı. İstanbul Belediyesi Hukuk
İşleri’nde çalıştı.
İlk şiiri 1936’da Edebiyat dergisinde yayımlanan
Arıburnu, ilk dönem ürünlerini Kovan
(1940) adlı kitapta topladı. Daha sonra
Gün, Varlık, Genç Nesil, Yeditepe, Küçük
Dergi, Yenilik, Gelecek gibi dergilerde şiirleri
çıktı. 1947’de Türkiye’deki ilk şiir
sergisini açtı. Gündelik dille yazdığı, genellikle
kısa şiirleri, şaşırtıcılığa, alay ve yergi
öğelerine dayanır; biçim denemeleriyle Garip
Akımı çizgisine, konulanyla da toplumcu
şiire yakındır.
1946’da Şadan Kâmil’in Gençlik Günahı
adlı filmindeki rolüyle sinemada çalışmaya
başlayan Anbumu, kendi yönetip oynadığı
Orhon Murat Arıburnu
Ara Güler
ilk filmi Yüzbaşı Tahsin’de (1951) Kurtuluş
Savaşı’nı konu aldı. Ertesi yıl çektiği Sürgün’de
ise, bu kez Kurtuluş Savaşı’nm hiç
işlenmeyen bir yönünü, düşmanla işbirliği
yapan ve daha sonra sürgünde yaşamak
zorunda kalanların öyküsünü anlattı. 1953
tarihli Kanlı Para’yla I. Türk Film Festivali’nde
yönetmen, senaryo yazan ve oyuncu
olarak ödül aldı. 1954’te, büyük ticari başan
kazanan Beklenen Şarkı’nın yönetmenliğini
Cahide Sonku ve Sami Ayanoğlu ile paylaştı.
1959’daki Tütün Zamanı’yla, Yılmaz
Güney’e şans tanıyan yönetmenlerden biri
oldu. Öteki filmleri arasında Ümitler Kırılınca
(1962), Prangasız Mahkûmlar (1965),
Ümit Kurbanları (1967), Anter (1974) sayılabilir.
Anbumu’nun insan Gürültüye Gitmese
(1972) adlı bir de oyunu vardır.
Arıburnu 1980’den sonra bir süre Almanya’da
yaşadı. Şiirlerinin bir bölümünü Berlin’de
Bu Yürek Sizin (1982) adıyla kitaplaştırdı.
1985’te de şiirlerinden seçmeler, İstanbul’da
Buruk Dünya başlığıyla yayımlandı.

Share This:

Hakkında pendik yol yardım

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

bool(false)