Argun

Argun (d. y. 1250, Moğolistan – ö. 10 Mart
1291, Bahçe, Arran, İran), dördüncü İlhanlI
hükümdarı (1284-91). Budacılığı benimseyerek
Müslümanlığın yayılmasına karşı çıkmıştır.
Abaka Han’ın oğludur. Babası tarafından
Horasan eyaletini yönetmekle görevlendirildi.
Abaka Han’ın ölmesi üzerine tahta
geçen amcası Tekudar’ın (hd 1282-84) ilhanlığını
kabul etmek zorunda bırakıldı.
Daha sonra Tekudar’ın yandaşlarını, babasını
zehirlemiş olmakla suçladı ve Tekudar’
m Müslümanlığı kabul etmesine karşı çıktı.
1284 başında da ona karşı ayaklandı. Uğradığı
birkaç yenilginin ardından amcasını
devirmeyi başardı ve onu idam ettirdi (10
Ağustos 1284). Ertesi gün resmen tahta
çıkan Argun, koyu bir Budacı olarak,
Tekudar’ın izlediği İslamcı siyasete son
verdi. Kardeşi Geyhatu’yu(*) yönetim işleriyle
görevlendirdi ve yönetime karşı Batı
İran, Gürcistan ve Anadolu’da başlatılan
ayaklanmaları kanlı bir biçimde bastırdı.
1289’da, Müslümanlığa düşman bir Yahudi
olan Sa’dü’d-Devle’yi önce maliye nazın,
ardından da (haziran) bütün imparatorluğun
başveziri atadı. Büyük çoğunluğu Müslüman
olan halka karşı yasalar çerçevesinde
ve adil davranması, düzeni ve bolluğu geri
getirmesinden dolayı yönetimde başarılı
oldu. Öte yandan Memlûklere karşı Hıristiyan
Batı dünyasıyla ittifak kurmaya çalıştı;
1285’te Papa IV. Honorius’a bir mektup
yazdı; 1287’de Papa IV. Nicholas, İngiltere
kralı I. Edward, Fransa kralı IV. Philippe
gibi hükümdarlara elçiler yolladı. Ama bu
diplomatik girişimlerinden karşılıklı mektuplaşma
dışında hiçbir sonuç elde
edemedi.
Argun, 1290-91 kışında ateşler içinde ölüm
döşeğinde yatarken, Sa’dü’d-Devle ve
adamlarına karşı olanlar ayaklanarak onları
öldürdüler. Kendisi de bu olaydan kısa süre
sonra öldü ve ölümünden sonra tahta sırasıyla
Geyhatu (hd 1291-95), kuzeni Baydu
(hd 1295) ve oğlu Gazan Han (hd 1295-
1304) geçti.
Bayındırlığa önem veren Argun, oğulları
Gazan ve Olcaytu dönemlerinde daha da
gelişecek olan Tebriz yakınlarında yeni
yerleşim birimleri kurdurdu. Simya gibi
bilim dışı konulara ilgi gösterdi.

Share This:

Hakkında pendik yol yardım

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

bool(false)