Amur Irmağı

Amur Irmağı, Çince h e îl o n g j îa n g ,
Moğolca k a r a m ü r e n , Doğu Asya’da ırmak.
Sovyetler Birliği ile Çin Halk Cumhuriyeti
arasındaki sınırın bir bölümünü oluşturur.
Amur’u besleyen kollar, Çin’in kuzeydoğusu
ile İç Moğolistan Özerk Bölgesi’nin
kuzey sınırlan boyunca uzanan yörelerden
doğar. Asıl Amur Irmağı, Şilka ve Argun
ırmaklarının birleşmesiyle oluşur. Toplam
uzunluğu 2.824 km olan Amur, Sovyet-Çin
sının boyunca, Sibirya’daki Habarovsk’a
kadar kabaca doğu ve güneydoğu yönlerinde
akar. Habarovsk’ta kuzeydoğuya kıvnlarak
Sovyet topraklarından geçer ve güneydeki
Japon Denizi ile kuzeydeki Ohotsk
Denizini birleştiren Tatar Boğazında Büyük
Okyanusa dökülür.
Amur’un akaçlama havzası 1.885.000
km2’lik bir alana yayılır. Başlıca kollan
Zeya, Bureya, Sungari, Ussun ve Amgun’-
dur. Amur’un yukan ve orta çığırlan önce
vadilerden, sonra açık plato bölgesinden
akar. Aşağı çığırının büyük bölümü, alçak,
taşkına uğrayan yamaçlar arasından geçerek
yüzeyi kanallarla yarılmış, göl ve gölcüklerle
dolu geniş bir bataklığa ulaşır. Irmak
yatağı birçok yerde dallara ayrılır ve çok
genişler. Amur Havzasında muson iklimi
ağır basar; rüzgârlar ya mevsime göre
anakaradan ya da okyanustan eser. Kışm
Sibirya’dan esen kuru ve soğuk rüzgâr,
şiddetli donlara yol açan açık ve kuru bir
hava getirir; yazın ise nemli okyanus rüzgârları
görülür. Yıllık ortalama debisi saniyede
10.900 m3 olan Amur, ağırlıklı olarak,
yazın ve sonbaharda yağan muson yağmurlanyla
beslenir. Suyun yükseldiği mayısekim
döneminde Aşağı Amur Havzasındaki
bölgeler sık sık geniş göllerle kaplanır.
Amur balık bakımından zengindir. Irmakta,
ticari değeri olan yirmi beşi aşkın balık
türü yaşar. Amur Havzası önceleri avcı ve
sığırtmaç göçebe kabilelerin konak yeriydi.
18. yüzyıldan sonra Ruslarla birlikte UkraynalIlar,
Beyaz Ruslar, Tatarlar, Letonlar ve
Avrupa Rusyası’ndan sürülen başka halklar
ırmağın kuzeyine yerleştiler. Irmağın güneyinde
ise Çinliler, Moğollar, Mançular ve
birçok başka halk yaşar. Amur’un tamamı,
yılın yaklaşık altı ayında ulaşıma elverişlidir.
Amur Havzasının, hidroelektrik enerji
üretimi için son derece zengin olanaklan
varsa da bugüne değin bu alanda sınırlı bir
gelişme sağlanmıştır.

Share This:

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

bool(false)